ЖЕКЕ ДАУЫСТАҒЫ ӘНШІЛЕР
Филармонияда эстрада, классика бағытында және дәстүрлі әндерді орындаушы жеке дауыстағы әншілер қызмет етеді. Облыс, қала деңгейінде өтетін салтанатты, мәдени іс-шаралар әншілердің қатысуынсыз өтпейді. Филармонияның мақтанышы болып саналатын жеке дауыстағы әншілердің көпшілігі - ҚР еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері, «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегерлері, халықаралық, республикалық байқаулардың лауреаттары. Олар - қазақ халық музыкасын, басқа да ұлттардың, әлемдік деңгейдегі классика шығармаларын, эстрада туындыларын өнерсүйер қауымға ұсынып, олардың ыстық ықыласына бөленіп жүрген өнер майталмандары.
БИ ҰЖЫМЫ
Би ұжымы - филармония құрамындағы өз шығармашылығымен ерекше орын алатын ұжым. Бишілердің түгелі дерлік кәсіби білімі бар, еліміздің би мамандарын дайындайтын оқу орындарының түлектері. Жаңадан құрылса да, (ансамбль 2022 жылдың қазан айында жаңа құраммен өз қызметін бастады), бүгінгі күні Жетісудың өнерсүйер көрерменінің жүрегін жаулап, ықыласына бөленіп жүр. Ансамбльдің көркемдік жетекшісі – «Қазақстан Республикасының мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің және «Құрмет» орденінің иегері Смағұлова Гүлмира Дубекқызы.
«Жетісу сазы» фольклорлы-этнографиялық ансамблі
«Жетісу сазы» фольклорлы-этнографиялық ансамблі - 2022 жылы жаңадан құрылған Жетісу облыстық филармониясында облыс әкімінің қолдауымен ашылды. Көркемдік жетекшісі болып Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі, «Құрмет» орденінің иегері Тұрсынхан Қарақожаева тағайындалды. Шығармашылық ұжым бүгінгі күнде өз репертуарын қалыптастыру үстінде. Сонымен қатар, ансамбль мүшелеріне концерттік костюмдер тігілуде. Ұлтымыздың халық аспаптарынан, атап айтқанда, домбыра, қобыз, жетіген, адырна, сазсырнай, бас шертер, дауылпаз, сырнай (баян) музыкалық аспаптарымен түгелдей қамтылған ұжым аспапшылары кәсіби біліктіліктері жоғары мамандар.
М.Төлебаев атындағы халық аспаптары оркестрі
Жер жаннаты Жетісу ежелден-ақ асқақтаған әсем ән мен күмбірлеген күміс күйдің алтын арқауы, ағынды жырдың өлкесі ретінде белгілі. Әр бұтасына ән ұялап, әр сайынан саз қалықтаған Жетісу жері - Қазақстанның мәдени өмірінің жүрегі. Ол - дәстүр мен фольклордың қазынасы, ән мен күйдің әлемі.
М.Төлебаев атындағы халық аспаптары оркестрі - ел мақтанышына айналған бірегей өнер ұжымы. Даланың дарабоз дарыны Мұқан Төлебаевтың есімін аманаттап алған халық аспаптары оркестрі 1990 жылы Талдықорған облыстық филармониясының жанынан құрылды. 1993 жылы жерлесіміз, атақты композитор ҚСРО Халық әртісі Мұқан Төлебаевтың 80 жылдық мерейтойына орай ҚР Министрлер кабинетінің шешімімен оркестрға композитордың есімі берілді.
Оркестрдің негізін қалап, ұйымдастыруда сол кездегі облыстық мәдениет басқармасының бастығы Е. Далбағаевтың, облыстық филармония директоры Т. Алшабековтың, ҚР еңбек сіңірген қайраткері, сол кезде Н.Тілендиев атындағы Қазақтың мемлекеттік академиялық фольклорлы-этнографиялық халық аспаптары оркестрінің дирижері болған Жамағат Темірғалиевтің үлесі зор. Алғаш шаңырақ көтергенде оркестрдің бас дирижері және көркемдік жетекшісі қызметін атқаруға Ж. Темірғалиев шақырылды. Шығармашылық құрамына Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының, Талдықорғандағы Қ. Байсейітов атындағы саз колледжінің, І. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің музыка факультетінің түлектері тартылды. Кейін 1997 жылы жаңа көркемдік жетекшілікке ҚР еңбек сіңірген қайраткері Әли Алпысбаев, бас дирижер қызметіне Мәдениет қайраткері Ерболат Еркенов шақырылды. Ұжым қатары жас, тәжірибелі әрі талантты орындаушылармен толықты.
Бүгінгі таңда оркестрдің бас дирижеры ҚР Еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері, Қазақстан композиторлар одағының мүшесі, композитор Әли Демегенұлы Алпысбаев, көркемдік жетекшісі, дирижеры Халықаралық байқаулардың лауреаты, талантты музыкант Медет Есбергенов. Қазіргі кезде оркестр құрамының аясы кең, оның құрамында ҚР Еңбек сіңірген қайраткері, ҚР Мәдениет қайраткерлері, ҚР Мәдениет саласының үздіктері және де Халықаралық, Республикалық деңгейдегі байқаулардың лауреаттары, дипломанттары бар. Оркестр - білімдері жоғары кәсіби музыканттардан құрылған үлкен шығармашылық ұжым. Ұжым өзінің алғашқы қадамынан бастап, шынайы кәсіби шығармашылық ізденістерді жаңашылдықпен игеруге үлкен ұмтылыстар жасады.Соның нәтижесінде уақыт өткен сайын биікке көтеріліп, өрлеу, өсу үстінде. Айталық, 2007 жылы Астана қаласында өткен «Серпер» Халықаралық фестивалінің жеңімпазы атанды, 2008 жылы Болгария елінде өткен «София көктемі – 2008» Халықаралық фестивалінің лауреаты атанып, «Алтын» медалімен марапатталған. Ақтөбе қаласында «Жұбанов көктемі - 2010» Халықаралық фестивалінде І жүлде иегері атанды. 2017 жылы Атырау қаласында өткен Күй атасы Құрманғазы Сағырбайұлына арналған ұлт аспаптар оркестрлерінің Халықаралық фестиваліне қатысты.
«Таланты мира» қорының шақыруымен Москва қаласындағы Светланов атындағы халықаралық музыка залында өз өнерін көрсетті. Алматы облысының мәдениет күндері аясында Өзбекстан Республикасының Ташкент қаласында, Түркияның Анталья қаласында, Қырғызстан республикасының Ош қаласында, Оңтүстік Кореяның астанасы Сеул қаласында және т.б. көптеген мемлекеттерде концерттік-гастрольдік сапарда болып, ұлт өнерін өрлетті. 2006 жылы Алматы қаласындағы Абай атындағы Мемлекеттік опера және балет театрында концерт қойса, сол жылы Астана қаласындағы «Конгресс Холлда» Қазақстан Республикасының және Болгария Президенттерінің қатысуымен өткен кездесуде өнерлерін көрсетті.
Халықаралық «Алтын таяқша» дирижерлар байқауы және «Кестелі орамал» вокалистер байқауы, Республикалық «Елге арнау» атты жаңа өнер туындыларына арналған композиторлар байқауы - талантты жастарды анықтауда және тәрбиелеуді жүзеге асыру бағытында осы оркестрдің тікелей қатысуымен өтетін дәстүрлі шаралар. Атаулы ұжыммен КСРО Халық әртісі Ш.Қажығалиев, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері Ж. Темірғалиев, ҚР Еңбек сіңірген әртісі Ж. Бегендіков, Н. Тілендиев атындағы Республикалық дирижерлер байқауының лауреаты Д. Ғылымов, Ш. Қажығалиев атындағы Республикалық дирижерлер байқауының лауреаты Ж. Бекентұров, Андреев атындағы Санк-Петербург орыс халық аспаптары оркестрінің бас дирижеры Д. Хохлов жұмыс жасаса, оркестрдің сүйемелдеуімен КСРО Халық әртісі Ә. Дінішев, Н. Үсенбаева, ҚР Еңбек сіңірген әртістері Ұ. Кенжебеков, К. Омарбаев, Қазақстанның Халық әртістері Н. Нүсіпжанов, М.Қазтұрғанова сынды майталмандар сахнада өнер көрсеткен.
2013 жылды ұлы композитор Мұқан Төлебаевтың туғанына 100 жыл толуына байланысты оркестр ұлы сазгердің туған жері Лепсі кентінде ғұлама композитордың туған күніне орай жыл сайын концерт беруді дәстүрге айналдырды. Бұл үрдіс бүгінге дейін жалғасын тауып келеді.
«Қазақстан композиторлар одағы» М.Төлебаев атындағы халық аспаптары оркестрімен әрқашанда шығармашылық байланыста. Еліміздің Тәуелсіздігімен бірге жаңғыра түскен М. Төлебаев атындағы халық аспаптары оркестрінің 30 жылдық мерейтойы 2021 жылы «Дирижерлар шеруі» айдарымен үлкен концерттік бағдарлама болып өтті. Аталмыш мерекеге шет ел және еліміздің көрнекті дирижерлары қатысты.
Халық туындыларын, Қазақстан композиторларының талантты шығармаларын, әлемдік және классикалық музыка мұраларын кеңінен насихаттап, көрермен қауымды қуантып, өзіндік мәдени мұрасын болашақ ұрпақтарға сеніммен жеткізетін айтулы шығармашылық ұжым М.Төлебаев атындағы халық аспаптары оркестрінің алар шыңдары алда екені сөзсіз.
Эстрада-үрмелі аспаптар оркестрі
Эстрада-үрмелі аспаптар оркестрі 2007 жылы Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филармониясы жанынан құрылды. Оркестрдің алғашқы көркемдік жетекшісі, дирижеры және музыка өңдеушісі болып Темірболат Қасенов тағайындалды. Кейінгі жылдары бұл қызметтерді Виктор Пак және Қайрат Халықов атқарды.
2022 жылдың қазан айынан бері оркестр ұжымы Жетісу облыстық филармониясында қызметін жалғастырып жүр. Мәдени шаралардың ұйытқысы болып, көпшіліктің көңілінен шығып жүрген ұжымның көркемдік жетекшісі - Қазақстанның салалық мәдениет, спорт, туризм және ақпарат қызметкерлері кәсіптік одағының «Еңбек даңқы» төсбелгісінің иегері Данияр Жақиянов. Дирижерлары Қайрат Халықов және талантты музыкант Илья Башкатов.
Оркестр құрамында консерватория және музыка колледжін тәмамдаған білікті мамандар еңбек етеді. Репертуары бай, классика музыкаларын насихаттайды. Сонымен қатар, пьесаларды, эстрадалық әндерді жоғары деңгейде орындайды. Оркестрдің кәсіби деңгейін көтеру мақсатында еліміздің үрмелі музыка саласындағы атақты дирижерлармен де тығыз қарым-қатынас жасалып, Нұрлан Байкозов, Яков Хан сынды маэстроларды арнайы шақыртып, мастер-класстары өткізілді.
Құрылған күннен бастап оркестр жоғары сұранысқа ие. Республикамыздың және облысымыздың аумағында өтетін ауқымды іс-шараларға белсене қатысады. Атап айтсақ, Тараз қаласындағы Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған мәдени шара, Астана қаласындағы Алматы облысының ауылшаруашылық жәрмеңкесі, Астана қаласындағы «Жетісу» саябағының ашылу салтанаты және т.б. сол сынды көптеген іс-шараларға белсенді қатысып, жоғарғы деңгейде өнер көрсетті. Сонымен қатар, елімізде өтетін музыка фестивальдеріне де арнайы шақыртумен барып, дипломант, лауреат атақтарына ие болуда. Оның ішінде: 2018 жылдың сәуір айында Петропавл қаласында өткен «Джазовая весна» фестивалінде жоғарғы деңгейде өнер көрсеткені үшін арнайы дипломмен марапатталды, Текелі қаласының күніне арналған шарада моно қалалар музыка фестивалінде оркестр лауреат атағына ие болды(2018 жыл).
Сонымен қатар, оркестр бірқатар тележобаларға да қатысты. Атап айтсақ, 2017 жылы, «Қазақстан» ұлттық телеаранасының «Музыкальный перфоманс» бағдарламасында оркестрдің 1 сағаттық жеке концерті түсіріліп, эфирден көрсетілуде. Сондай-ақ, оркестр ұжымы бірнеше жыл қатарынан еліміздің барша эстрада жұлдыздарының қатысуымен республика сарайында өтетін «Әндер мен жылдар» жобасының тұрақты қатысушысы болды. Облысымыздың Үштөбе, Текелі, Сарқан, Қарабұлақ, Сарыөзек сынды алыс-жақын елді мекендерге гастрольдік сапармен шығып, халықтың ыстық ықыласына бөленді.
Репертуарын кеңейту бағытында оркестр ұжымы тынбай еңбек етеді. Қазіргі таңда 200-ден астам шығармалар және әндермен толықтырылған. Оның ішінде қазақша репертуарға көп көңіл бөлінуде, мәселен, оркестр құрамына қазақтың ұлттық колоритін енгізу бағытында домбыра, қобыз аспаптарын қосу жобасы оңтайлы жүзеге асып жатыр.
2022 жылдың қараша айында оркестр ұжымы Қостанай қаласында өткен халықаралық «Джазовый бомонд» фестиваліне қатысып, өрелі өнер көрсетіп, лауреат атағына ие болды.
Бүгінгі таңда оркестр еліміздің Жұбаныш Жексенұлы, Құрмаш Махан сынды өнер жұлдыздарымен, «Қазына» вокалды ансамблімен тығыз шығармашылық байланыста еңбек етеді.
Шығармашылық ұжымдар
1. Мұқан Төлебаев атындағы халық аспаптары оркестрі, көркемдік жетекшісі Халықаралық, Республикалық байқаулардың лауреаты Медет Есбергенов.
2. Би ансамблі, көркемдік жетекшісі «Қазақстан Республикасының Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің, «Құрмет» орденінің иегері Гүлмира Смағұлова.
3. Эстрада-үрмелі аспаптар оркестрі, көркемдік жетекшісі «Еңбек даңқы» және «Қазақстан Республикасының Мәдениет саласының үздігі» төсбелгілерінің иегері Данияр Жақиянов.
4. Фольклорлы-этнографиялық «Жетісу сазы» ансамблі, көркемдік жетекшісі Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі, «Құрмет» орденінің иегері Тұрсынхан Қарақожаева.
5. Дәстүрлі ән, эстрада және классика бағытындағы жеке дауыстағы әншілер, көркемдік жетекшісі Халықаралық байқаулардың лауреаты Бауыржан Мырзабеков.
6. Эстрадалық-симфониялық оркестр, көркемдік жетекшісі ҚР еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері Әли Алпысбаев.